|
|
|
|
|
|
Timbukutu: Péyu xam-xam bu
yàgg te sax!
Ni
ñu
leen ko fi waxeewoon ci jukki bi weesu, bind, sàkku
xam-xam, gëstu ak diine lu
yàgg la ci Afrik! Wante ñakka
xam ak ñakka am xel-ñaar
tax na ba ñu bare defe ne
gànnaaw woy aka fecc, mbaa léeb amul genn ndono
lu am solo
lu Afrik donn ci wàllu xam-xam.
Feeñal
parparloo ak tutiwaayu gisin woowu bokk na ci li ñu
tax a jóg. Firnde bi ñuy
indi téy mooy Timbukutu, di dëkk
bu mag ci Mali, te xam-xam bu keemaane sax fa, di fa law ca la ko
dalee lu jiitu 12eelu xarnu ba bés ni ki
téy.
La fa des ci ay téere yu ñu
bind ci kalaama Araab, pël, songaay...
jàpp nañu ne ëpp
na 700.000
téere! Te kenn mënul
a xayma la ca yàqu ak
la ca reer ci diir bu weesu 700 at, ba ñu
fa tàmbalee bind ba léegi.
Bind yooyu nag daanaka dañoo
laaw xeetu
xam-xam yépp: dalee
ko ci xam-xamu
diine, jal ci xayma,
xam-xami
biddéw yi,
xam-xamu
suuf
si, taalif,
xameefu-sàrti-baa,
kimi,
yoon
ak yenneen ak yenneen.
(Li
ci topp).
|
Cosaanu mbind ci Afrik
Cosaanu mbind
ci Afrik lu mat a fésal la, ndax ñu
bari, waay-xeltu yeek ñeneen
dañoo defe ne caada yi nekk Afrik
xamu ñu ca seen cosaan xaralaay
mbind. Manaam xeetu mbind yi fi nekk yépp dañu
leen a jeggani: ci Arab yi mbaa ci Nasaraan yi. Loolu nag dëppoowul
benn yoon ak li am: ndax soo gëstoo di
nga xam ci lu wér ne fii sax ci Afrik la mbind fekk baax.
Fii ci Afrik lañu njëkkee
bind. Céy ñakk a xam li
mu waral bari na! Li wér ci
lu ñu xam ci xam-xamu cosaan
mooy: fii ci Afrik, ca Misiraay démb la nit
tàmbalee bind. Booba ak léegi am na lu ëpp
juromi juniy -
5000 at.
Ci àlluwa ji ñuy
tuddee alluwaay Narmeer
(-3200 laata
Juddu Yonnent Yàlla Isaa) lañu
firndeel mbind mi gëna
yàgg te ñu koy
wooyee "hieroglyphes" ci nasaraan. Baat boobu nag
du làkki Maam ya nekkoon Misiraa, baatu gerek la. Mbind
moomu
turam dëgg moo doon "medu ntr" muy
tekki "waxi
Yàlla" ci làkki Maam yooya (Li
ci topp).
|
|
|