|
|
|
 Cosaanu
mbind ci Afrik lu mat a fésal la, ndax ñu
bari, waay-xeltu yeek ñeneen
dañoo defe ne caada yi nekk Afrik
xamu ñu ca seen cosaan xaralaay
mbind. Manaam xeetu mbind yi fi nekk yépp dañu
leen a jeggani: ci Arab yi mbaa ci Nasaraan yi. Loolu nag dëppoowul
benn yoon ak li am: ndax soo gëstoo di
nga xam ci lu wér ne fii sax ci Afrik la mbind fekk baax.
Fii ci Afrik lañu njëkkee
bind. Céy ñakk a xam li
mu waral bari na! Li wér ci
lu ñu xam ci xam-xamu cosaan
mooy: fii ci Afrik, ca Misiraay démb la nit
tàmbalee bind. Booba ak léegi am na lu ëpp
juromi juniy -
5000 at.
Ci àlluwa ji ñuy
tuddee alluwaay Narmeer
(-3200 laata
Juddu Yonnent Yàlla Isaa) lañu
firndeel mbind mi gëna
yàgg te ñu koy
wooyee "hieroglyphes" ci nasaraan. Baat boobu nag
du làkki Maam ya nekkoon Misiraa, baatu gerek la. Mbind
moomu
turam dëgg moo doon "medu ntr" muy
tekki "waxi
Yàlla" ci làkki Maam yooya!
Ca
hieroglyphes yooya mbaa "medu ntr" ya la yeneen xeeti mbind yi ci
àddina yépp daanaka sosoo! Bindi gerek yi nga xam
ne, la bindi tubaab yi téy jogge, mu nga sosoo ca bindi waa Fenisi.
Waa
Fenisi yooyu ña nga
jàngee woon bind ñoom
itam ca Maam ya woon Misira. Waa Fenisi
yooyu ay
jaaykat yu mag lañu woon: ñoo
doon daanaka dox diggante Misiraa ak yeneen réew ya woon Asi
mbaa Ëroop; jamono jooja sax
gaa Ëroop amagul woon: yeneen
réew yu mel ni yu "Hitites"
ak yeneen ñoo
fa nekkoon!
Gànnaaw loolu itam yeneen xeeti mbind yu bari judd nañu
fii ci Afrik: Bi ci gëna siiw di bu Meroe,
te ngeen di gis nataal bi fii ci xët
wii! Mbindum Meroe moomu ba bés ni ki téy xama
gu ñu lu muy tekki! Te mbind
mu xereñ la, mu am solo, Maam ya fi
nekkoon sàkkoon ko fi!
Kon téy su ñu naan caada
Afrik yi ay
"civilisations orales" lañu,
cosaanoowu ñu bind, dañuy
wax rekk, wante lenn lu wér lalu ko! Ay àtte-ñakkale
ak wumpale kese la: du lenneen!
 |
| mbindu
hieroglyphe mbaa medu ntr - Misiraay démb |
 |
 |
 |
| mbindu
réewu Ecopi |
mbindu
tifinag (Sahara) |
mbindu
mende (Sierra Leone) |
 |
 |
 |
| mbindu
wai (Liberia) |
mbindu
shumon (Cameroun) |
mbindu
nsibidi (Nigeria) |
|
|
