{"id":1724,"date":"2021-08-29T10:14:46","date_gmt":"2021-08-29T10:14:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.wolof-online.com\/?p=1724"},"modified":"2024-02-29T18:32:50","modified_gmt":"2024-02-29T18:32:50","slug":"bes-bu-taalifkati-yeneen-reew-lakkee-wolof","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.wolof-online.com\/?p=1724","title":{"rendered":"B\u00e9s bu taalifkati yeneen r\u00e9ew l\u00e0kkee wolof&#8230;"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><em><strong>*<\/strong> Jukki bii topp maa ngi ko j\u00eblee\u00a0 sama t\u00e9ere bi ma tuddee <strong><span style=\"text-decoration: underline;\">T\u00e9ere-woy yi<\/span> <\/strong>te mu genn ci atum 2011 ca Almaa\u00f1. T\u00e9ere bi m\u00ebn ngeen ko am NDakaaru ca <strong>&#8220;Librairie Clairafrique&#8221; walla &#8220;L&#8217;Harmattan&#8221;<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">Ubbite bi<\/span><\/strong><br \/>\nCi t\u00e9ere bii, da\u00f1u fee t\u00e0nn woyi taalifkat ak xaralakat yi g\u00ebn a mag ci l\u00e0kku almaa, toxal leen ci wolof. Taalifkat yooyu y\u00e9pp, muy Goethe, Heine, Hesse mbaa keneen ku mu ci doon, seeni bind w\u00ebr na\u00f1u \u00e0ddina s\u00e9pp, siiwal na\u00f1u leen daanaka ci l\u00e0kk y\u00e9pp. Kon, ci sunu gis-gis, yoon la te it jot na, \u00f1u tekki seeni woy ak seeni bind y\u00e9pp ci l\u00e0kki r\u00e9ew-mi, ba k\u00e9pp ku j\u00e0ng m\u00ebn a j\u00ebri\u00f1oo seen xalaat, b\u00e9g ca seen xarala, r\u00e0\u00f1\u00f1ee pexe ya \u00f1u t\u00ebral ba y\u00e0tt ca l\u00e0mmi\u00f1 ya \u00f1u n\u00e0mp k\u00e0ddu yuy xalam.<br \/>\nGannaaw loolu nag, aw l\u00e0kk wuy dund moom, dafa mel niw g\u00e0ncaq rekk: soo ko suux\u00ebte, toppatoo ko, solool ko, bu ci Y\u00e0lla \u00e0ndee day law, naat! Tos giy tax l\u00e0kk woowee di gaaw a s\u00ebq, me\u00f1\u00f1, mooy d\u00ebkke di ca sotti l\u00e9pp lu xelu doomu-\u00e0adama di s\u00e0kk te fekk muy lees m\u00ebn a j\u00ebri\u00f1oo mbaa di ci namm am xel.<br \/>\nTekki b\u00e9pp xeeti xam-xam, ak ci l\u00e0kk wu xam-xam boobee m\u00ebn a sosoo, ci sunu l\u00e0kki r\u00e9ew mi, loolu f\u00e9s na ne lu m\u00ebn a am, lu war a am la.<br \/>\nNdem-si-Y\u00e0lla si S\u00e9ex Anta Joop da daan wax ne, \u201cam xel mooy g\u00e0tt, wante aw l\u00e0mmi\u00f1 moom du g\u00e0tt\u201d. Ndax l\u00e9pp lu xel xalaat ba m\u00ebn koo daj, xam ko, l\u00e0mmi\u00f1 m\u00ebn na ko tudd. Li des ka\u00f1 mooy g\u00ebn a t\u00e0kkuwaat, g\u00ebn a farlu ci ligg\u00e9ey j\u00ebmale ci l\u00e0mmi\u00f1 yi \u00f1u moom, yi \u00f1u j\u00e9gganiwul fenn, sunu maam ak maam-mataar ya, ba ca mag \u00f1u nj\u00ebkk \u00f1a, daann leen j\u00ebri\u00f1oo di ca xalaat, di ca fent, di ca l\u00e9eb, di ca bind, di ca jaamu Y\u00e0lla. Kon m\u00ebnu \u00f1u leen a wecceek lenn! Te sax Wolof Njaay da ne \u00ab ku w\u00e0cc sa and, and boo toog mu toj! \u00bb<br \/>\nY\u00e0kkaar na\u00f1u ne daal, ligg\u00e9eyu tekki bii ak yeneen yu ni mel yu am solo yu ko jiitu, da\u00f1uy g\u00ebn a leeral yoon wi \u00f1u m\u00ebn a j\u00ebri\u00f1oo li \u00f1u moomul, te du \u00f1u s\u00e0nni li \u00f1u moom.<br \/>\nJukkib-t\u00e0nneef bu ni mel nag, ca ndoorteem moom, daanaka m\u00ebnul a mucc-ayib. Rax ci dolli, ni ko Italiyee bi di waxe: \u201ctraduttore tradittore\u201d, maanam \u201ctekki, teggi\u201d, ndax tekke ca l\u00e0kk bu mu m\u00ebnti doon j\u00ebmale ca beneen l\u00e0kk, f\u00e0ww mu am lu mu moy.<br \/>\nTerewul nag ci sunu jeem\u00ebntu bii, \u00f1u def sunu kemtulaayu-k\u00e0ttan ngir indi fi maanaa ak taaru k\u00e0ddu xaralakat yu mag yi \u00f1u fi toxal seeni taalif.<br \/>\nXel nag moom du doy, te kuy jeem ay juum.<\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"http:\/\/www.wolof-online.com\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/goethe.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1725 alignleft\" title=\"goethe\" src=\"http:\/\/www.wolof-online.com\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/goethe.jpg\" alt=\"\" width=\"254\" height=\"276\" \/><\/a>Goethe mooy xaralakat, fentkat ak taalifkat bi \u00f1u g\u00ebn a r\u00e0\u00f1\u00f1ee ci waaso Almaa yi. Goethe nag xam-xamam m\u00e0cculoon rekk ci w\u00e0llu woy ak mbindu-fent yem ca, lawoon na ba y\u00e9gg ci xam-xami c\u00e0kkeef gi, filosofi ak yeneen xeeti xam-xam yu bare. Goethe ku jiitu woon jamonoom te ku ubbeeku woon la: ku solool lislaam la woon itam, doon j\u00e0ng araab ak alquraan. Ci benn ci t\u00e9ere-woyam bi mu tuddee \u201eG\u00e0nguneeg penku-sowu-j\u00e0nt\u201d walla \u201eWest\u00f6stlicher Diwan\u201d ci almaa da cay \u00f1eel di ca b\u00e0kk diine lislaam. Goethe ba b\u00e9si tey mooy xaralakat bi g\u00ebna siiw ci askanu Almaa te ay bindam daj na\u00f1u \u00e0ddina s\u00e9pp.<\/p>\n<p><strong>Jaxaay ji ak picc mi<\/strong><\/p>\n<p>Doomu jaxaay daa firiiy laafam<br \/>\nNe day k\u00ebfi.<br \/>\nR\u00ebbb ba jam ko f\u00e9ttam<br \/>\nBa b\u00ebtt laafu ndeyjoor ba.<br \/>\nJaxaay ja ne j\u00f3oreet ca ron k\u00e0dd ga.<br \/>\n\u00d1etti guddi ndeysaan,<br \/>\n\u00d1etti fani l\u00ebmm ndeysaan,<br \/>\nMuy d\u00ebt\u00ebm metitam.<br \/>\n\u00d1etti guddi ndeysaan,<br \/>\n\u00d1etti fani l\u00ebmm,<br \/>\nMuy lox ndax metit.<br \/>\nTawf\u00e9ex gi nekk f\u00e9pp<br \/>\nCi c\u00e0kkeef g\u00e9pp<br \/>\nFaj gaa\u00f1-gaa\u00f1am ba mu w\u00e9r.<br \/>\nJaxaay ja direekoo cag ngeer<br \/>\nTalali laafam,<br \/>\nWante ax ndeysaan !<br \/>\nLaaf ya ne l\u00e0pp,<br \/>\nMuy f\u00ebt-f\u00ebtiy d\u00e0quw r\u00ebb\u00ebntaan !<br \/>\nDoomu jaxaay ja s\u00ebngeem<br \/>\nT\u00e0gg ca kow doj sa,<br \/>\nTeen xool ca kow k\u00e0dd ga,<br \/>\nTeen xool ca kow asamaan sa,<br \/>\nG\u00ebt ya, ndeysaan<br \/>\nT\u00e0mm a xoole kow ga,<br \/>\nDaldi taa.<br \/>\nFoofa \u00f1aari pitax<br \/>\nRiiree ca b\u00e0nqaas ya,<br \/>\nDal ca t\u00e0kku d\u00e9eg gay samandaayu<br \/>\nP\u00ebnd\u00ebxu wurusu-ngalam,<br \/>\nWiccaxu, di w\u00ebr fu \u00f1u l\u00e0ngaan.<br \/>\nSeen g\u00ebt yu x\u00f3nq ya<br \/>\nDi j\u00e9er ba daj jaxaay sa<br \/>\nFa mu s\u00ebgg di metitlu.<br \/>\nPitax ma fal-fal naaw<br \/>\nAg d\u00eb\u00f1-kumpaam,<br \/>\nWutali ngeer ga.<br \/>\nLamsal, xool jaxaay sa,<br \/>\nD\u00e9ey ko ne ko:<br \/>\nBul n\u00e0qarlu xarit sama,<br \/>\nMu\u00f1al rekk.<br \/>\nXanaa gisoo ne,<br \/>\nL\u00e9pp loo dabe sa b\u00e0nneex,<br \/>\nMu ngi ci b\u00ebr\u00ebb bii?<br \/>\nGisoo car bee di niroog wurus<br \/>\nTe lay aar ci t\u00e0ngooru b\u00e9s bi?<br \/>\nSu j\u00e0nt di so,<br \/>\nNga daagu ci tefes gi,<br \/>\nLeer gi w\u00e0cc ci sa d\u00ebn bi.<br \/>\nSo x\u00ebyye temp nd\u00e0nk,<br \/>\nT\u00f3or-t\u00f3or w\u00ebr la, mbuboo lay gu bees !<br \/>\nSo xiife wut ci \u00e0ll bi<br \/>\n\u00d1am wu la soob<br \/>\nSo mare, s\u00ebgg naan<br \/>\nCi ndoxu-sayaan<br \/>\nSuy melax ni xaalis.<br \/>\nAx, xarit sama,<br \/>\nB\u00e0nneex d\u00ebgg mooy doylu!<br \/>\nTe doylu fu mu nekk la mu am doy.<br \/>\nC\u00e9y yi baatu-d\u00ebgg! jaxaay ja ne.<br \/>\nXol ba jeex, mu g\u00ebn a s\u00e0ngoo<br \/>\nxalaatam.<br \/>\nBilaay pitaxoo mbaay,<br \/>\nSa k\u00e0ddooy gu mbaaxaay.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>* Jukki bii topp maa ngi ko j\u00eblee\u00a0 sama t\u00e9ere bi ma tuddee T\u00e9ere-woy yi te mu genn ci atum 2011 ca Almaa\u00f1. T\u00e9ere bi m\u00ebn ngeen ko am NDakaaru ca &#8220;Librairie Clairafrique&#8221; walla &#8220;L&#8217;Harmattan&#8221; Ubbite bi Ci t\u00e9ere bii, da\u00f1u fee t\u00e0nn woyi taalifkat ak xaralakat yi g\u00ebn a mag ci l\u00e0kku almaa, toxal&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1725,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.wolof-online.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1724"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.wolof-online.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.wolof-online.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.wolof-online.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.wolof-online.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1724"}],"version-history":[{"count":25,"href":"http:\/\/www.wolof-online.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1724\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2560,"href":"http:\/\/www.wolof-online.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1724\/revisions\/2560"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.wolof-online.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1725"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.wolof-online.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1724"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.wolof-online.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1724"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.wolof-online.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}